سال و محل تولّد: 1318 چرند آب تبریز
سال و محل وفات: 1347 اردبیل

صمدبهرنگی درتیرماه 1318 درمحله چرندآب تبریز زاده شد(همشهریمونه!!!).پس از گذراندن دوران ابتدایی ودوره اول متوسطه به دانشسرای مقدماتی تبریز راه یافت پس ازآ، ضمن تدریس درروستاهای آذربایجان ، ششم متوسطه رابه صورت متفرقه گذراند وسپس ازدانشکده ادبیات دانشگاه تبریز دررشته زبان انگلیسی فارغ التحصیل شد.وی ازسال 1336 کارمعلمی راآغاز کردوهمزمان به گردآوری وبازنویسی داستان های عامیانه، ترجمه آثار مختلف خارجی وتألیف کتاب برای کودکان وتحقیق درمسایل تعلیم وتربیت پرداخت .صمد گاه آثارش رابه نام های بهرنگ صاد وچنگیز مرآتی می نوشت. آثاربهرنگی پس ازمرگ وی توسط ناشران به چاپ رسید. کتاب ماهی سیاه کوچولوی او ازسوی شورای کتاب کودک به عنوان بهترین کتاب سال شناخته شدو تصاویر همین کتاب که توسط فرشید مثقالی تصویرگری شده بودجوایز متعددی ازجشنواره های معتبر جهانی دریافت کرد .

آثار:

برخی آثار صمد بهرنگی با نام مستعار چاپ شده‌است. از جملهٔ نامهای مستعار وی می‌توان به «ص. قارانقوش»، «چنگیز مرآتی»، «صاد»، «داریوش نواب‌مراغی»، «بهرنگ»، «بابک بهرامی»، «ص. آدام»، و «آدی باتمیش» اشاره کرد.

قصه‌ها :

بی‌نام - ۱۳۴۴

اولدوز و کلاغها - پاییز ۱۳۴۵

اولدوز و عروسک سخنگو - پاییز ۱۳۴۶

کچل کفتر باز - آذر ۱۳۴۶

پسرک لبو فروش - آذر ۱۳۴۶

افسانه محبت - زمستان۱۳۴۶

ماهی سیاه کوچولو - تهران ، مرداد ۱۳۴۷

پیرزن و جوجه طلایی‌اش - ۱۳۴۷

یک هلو هزار هلو - بهار ۱۳۴۸

24 ساعت در خواب و بیداری - بهار ۱۳۴۸

کوراوغلو و کچل حمزه - بهار ۱۳۴۸

تلخون و چند قصه دیگر - ۱۳۴۲

کلاغها، عروسکها و آدمها

کتابها و مقالات :

کند و کاو در مسائل تربیتی ایران - تابستان ۱۳۴۴

الفبای فارسی برای کودکان آذربایجان

مجموعه مقاله‌ها - تیر ۱۳۴۸

فولکلور و شعر

افسانه‌های آذربایجان(ترجمه فارسی) - جلد ۱ - اردیبهشت ۱۳۴۴

افسانه‌های آذربایجان (ترجمه فارسی) - جلد ۲ - تهران، اردیبهشت ۱۳۴۷

تاپما جالار ، قوشما جالار (مثلها و چیستانها) - بهار ۱۳۴۵

پاره پاره (مجموعه شعر از چند شاعر) - تیر ۱۳۴۲

مجموعه مقاله‌ها

انشا و نامه‌نگاری برای کلاسهای ۲ و ۳ دبستان

آذربایجان در جنبش مشروطه

ترجمه‌ها :

ما الاغها! - عزیز نسین - پاییز ۱۳۴۴

دفتر اشعار معاصر از چند شاعر فارسی زبان

خرابکار (قصه‌هایی از چند نویسنده ترک زبان) - تیر ۱۳۴۸

کلاغ سیاهه - مامین سیبیریاک (و چند قصه دیگر برای کودکان) خرداد ۱۳۴۸

درباره او بیشتر بخوانید :

صمد جاودانه شد - (علی اشرف درویشیان) - ۱۳۵۲

کتاب جمعه - سال اول - شماره۶ - ۱۵ شهریور ۱۳۵۸

منوچهرهزارخانی - «جهان بینی ماهی سیاه کوچولو» - آرش دوره دوم ، شماره ۵ - (۱۸) -آذر ۱۳۴۷

کندوکاوی در همگامی‌های بهرنگی و ساعدی / علیرضا ذیحق